753 mln zł na polskie technologie obronne. Program PERUN zmienia oblicze bezpieczeństwa

Nauka i przemysł ramię w ramię

W warszawskim Muzeum Wojska Polskiego doszło do symbolicznego wydarzenia – podpisania 14 nowych umów w ramach rządowego programu PERUN. To inicjatywa, która od początku budzi duże nadzieje w środowiskach naukowych i wojskowych. Łączna pula środków zaangażowanych od momentu uruchomienia programu sięgnęła już 753 mln zł, z czego 723 mln zł pochodzi z budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej i Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Premier Donald Tusk podkreślił, że Polska buduje swoje bezpieczeństwo w oparciu o rodzinne talenty i technologie, a nie tylko o zakupy z zagranicy.

Jak zaznaczył szef rządu, program PERUN to odpowiedź na wyzwania współczesnego pola walki, które ewoluuje w zawrotnym tempie. Wicepremier i minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz dodał, że podpisane właśnie kontrakty dotyczą zdolności operacyjnych we wszystkich domenach – na lądzie, w powietrzu, na wodzie i pod wodą, a także w cyberprzestrzeni i przestrzeni kosmicznej. To oznacza, że polskie ośrodki badawcze i firmy będą pracować nad rozwiązaniami kompleksowymi, a nie tylko wycinkowymi.

„Mogę z czystym sumieniem powiedzieć, że budujemy polskie bezpieczeństwo i nasza Ojczyzna jest bezpieczna dzięki polskim talentom i technologiom”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

„Implementujemy doświadczenia z Ukrainy i budujemy zdolności we wszystkich obszarach. Dlatego umowy, które zostały dziś podpisane, dotyczą zdolności do operowania na lądzie, w powietrzu, na wodzie i pod wodą, a także w cyberprzestrzeni i przestrzeni kosmicznej”

Władysław Kosiniak-Kamysz, Wicepremier i Minister Obrony Narodowej

Przełomowe technologie na współczesnym polu walki

Program PERUN koncentruje się na siedmiu kluczowych obszarach technologicznych. Wśród nich znajdują się między innymi sztuczna inteligencja i autonomizacja systemów, technologie kosmiczne, ochrona żołnierza na polu walki, systemy bezzałogowe, cyberbezpieczeństwo oraz medycyna pola walki. Każda z tych dziedzin ma fundamentalne znaczenie dla utrzymania przewagi nad potencjalnym przeciwnikiem. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marcin Kulasek podkreślił, że to modelowa współpraca – wojsko definiuje potrzeby, a naukowcy i inżynierowie dostarczają gotowe rozwiązania.

Już teraz polscy naukowcy, menedżerowie i przedsiębiorcy odgrywają istotną rolę w rozwoju nowoczesnych technologii. Dzięki programowi PERUN swój potencjał będą mogli skierować bezpośrednio na potrzeby obronności kraju. Wiceminister Obrony Narodowej Cezary Tomczyk zwrócił uwagę, że kupno gotowego sprzętu za granicą jest łatwe, ale prawdziwą wartość ma umiejętność samodzielnego zaprojektowania i wytworzenia kluczowych systemów. To zdanie doskonale oddaje filozofię całego przedsięwzięcia.

„Kupić ze Stanów Zjednoczonych czy Korei jest naprawdę bardzo łatwo. Wymyślić i zbudować jest bardzo trudno, ale zawsze warto”

Cezary Tomczyk, Wiceminister Obrony Narodowej

Polska w czołówce wydatków na obronność

Rząd podkreśla, że Polska należy dziś do grona państw przeznaczających największy odsetek PKB na obronność. Jak wskazał premier Tusk, obecnie wydajemy 5%, a realnie około 7% budżetu państwa na siły zbrojne. Do tego dochodzą środki unijne z instrumentu SAFE. Łączne nakłady mają umożliwić zbudowanie jednej z najsilniejszych armii w Europie. Decyzje o zwiększeniu wydatków zapadły w odpowiedzi na agresję Rosji na Ukrainę i rosnące napięcie na wschodniej flance NATO.

W tym kontekście program PERUN wpisuje się w szerszą strategię wzmacniania zdolności odstraszania. Premier Tusk stwierdził wprost: „Każda ta umowa oddala ryzyko ataku na Polskę. Każda decyzja o inwestowaniu w technologie i siły zbrojne sprawi, że każdy napastnik zastanowi się dziesięć razy, zanim zaatakuje Polskę.” Słowa te nabierają szczególnego znaczenia w obliczu toczącej się wojny za wschodnią granicą.

Co oznaczają inwestycje dla mieszkańców Piły i regionu?

Dla województwa wielkopolskiego, a zwłaszcza dla Piły i okolicznych powiatów, rozwój krajowych technologii obronnych niesie wymierne korzyści. W regionie działa wiele małych i średnich przedsiębiorstw z sektora nowych technologii, automatyki i IT. Udział w programie PERUN otwiera im możliwość pozyskania dofinansowania na badania i wdrożenia, co przekłada się na nowe miejsca pracy i wzrost konkurencyjności. Przykładem mogą być firmy z Piły specjalizujące się w systemach bezzałogowych lub cybersecurity – ich projekty mogą być teraz finansowane ze środków, które wcześniej trafiały głównie do ośrodków akademickich w Poznaniu czy Warszawie.

Mieszkańcy Piły, choć odległej od bezpośredniego zagrożenia ze wschodu, odczują efekt tych inwestycji poprzez wzmocnienie lokalnego rynku pracy oraz poprawę infrastruktury badawczo-rozwojowej. Współpraca z politechnikami i instytutami w regionie – takimi jak Politechnika Poznańska czy Instytut Technologii Bezpieczeństwa – może zaowocować powstaniem w Pile centrów kompetencji ds. technologii obronnych. To z kolei przyciągnie młode talenty i zwiększy atrakcyjność miasta dla inwestorów z branży high-tech.

Odstraszanie przez innowacje

Program PERUN to nie tylko zastrzyk finansowy, ale przede wszystkim zmiana podejścia do budowania potencjału obronnego. Zamiast polegać wyłącznie na zakupach z zagranicy, Polska stawia na rozwój własnych technologii i współpracę ze środowiskiem naukowym. Jak zauważył premier Tusk, „tylko wspólna, cierpliwa i konsekwentna praca może przynieść dobre efekty”. Każda z podpisanych umów przybliża kraj do celu, jakim jest armia zdolna do skutecznego odstraszania i obrony w każdej domenie.

Proces ten wymaga czasu, ale pierwsze efekty są już widoczne. W ciągu kilku miesięcy od uruchomienia programu zawarto 29 umów o wartości blisko 3/4 miliarda złotych. Kolejne nabory i kontrakty są zapowiadane, a harmonogram wskazuje, że program będzie realizowany co najmniej do 2027 roku lub dłużej. W obliczu globalnego zamętu i konfliktów zbrojnych, takich jak wojna na Ukrainie, decyzja o inwestycji w innowacje obronne wydaje się być nie tylko słuszna, ale wręcz konieczna.

• Podpisano 14 nowych umów o wartości ponad 364 mln zł.
• Łącznie od startu programu PERUN zawarto 29 umów na kwotę 753 mln zł.
• Dofinansowanie z MON i MNiSW wynosi 723 mln zł.
• Polska przeznacza na obronność 5-7% budżetu państwa.
• Program obejmuje 7 obszarów technologicznych: AI, autonomizacja, technologie kosmiczne, ochrona żołnierza, bezzałogowce, cyberbezpieczeństwo, medycyna pola walki.